e‌BPM

روش کاربردی تحلیل نیازمندی‌های نرم‌افزار

اطلاعات شناسنامه‌ای کتاب

  • عنوان کتاب (به زبان فارسی): روش کاربردی تحلیل نیازمندی‌های نرم‌افزار
  •  عنوان کتاب (به زبان انگلیسی): Software Requirements Analysis
  •  نام کامل نویسنده: یوسف مهرداد بی بالان- پویاشهبازیان- مظفر ایراف
  • نام مترجم: –
  •   ناشر: صفار
  •  تعداد صفحات: ۲۶۶

مقدمه
حوزه نیازمندی‌های نرم‌افزاری یکی از مهمترین حوزه‌ها در توسعه نرم‌افزار است و با وجود پیشرفت‌های چشم‌گیر، مهندسی نیازمندی‌ها جزو ضعیف‌ترین حلقه‌ها در زنجیره فعالیت‌ها مهندسی نرم‌افزار است. عموماً فرایند توسعه نرم‌افزار در شرکت‌های ایرانی -کوچک یا بزرگ- با چالش‌های زیادی همراه است. گاه توسعه فارغ از اصول علمی و مهندسی انجام می‌گردد و گاه در ورطه پیچیدگی متدولوژی‌ها فرو می‌رود. در این شرایط، متدولوژی به جای راهگشایی، خود گره کار است. عموماً این دو چالش به دلیل نبود برداشتی ساده اما عمیق از اصول و مفاهیم مهندسی ایجاد می‌گردند. اغلب رعایت همین اصول و مفاهیم به دور از روبرو شدن با پیچیدگی‌های متدولوژی یا امید به پیشرفت تصادفی پروژه، آن را به سرانجامی موفق خواهد رساند. این کتاب سعی دارد برخی از این مفاهیم و اصول را تبیین کند. یکی دیگر از عوامل بروز چالش‌های مذکور، دشواری نگاشت و اجرای فعالیت‌های فرایندهایی چون RUP در تیم‌ها است. این عامل باعث می‌شود که چارچوب فکری تیم‌ها به جای وظیفه‌محوری (Task Driven) به محصول محوری ( Work Product Driven) سوق داده شود. به عنوان مثال، تیم توسعه تنها به تدوین محصول‌کاری «سند چشم‌انداز» می‌اندیشد، نه به انجام مجموع‌های از وظیفه‌ها و کارها که منجر به این سند می‌شود. چگونگی انجام وظیفه‌ها، ترتیب اجرای آنها و تکنیک‌های مرتبط، منجر به شکل گیری چارچوبی ذهنی در تیم می‌گردد که در روش محصول‌محوری کمرنگ است. این کتاب در کنار معرفی محصولات کاری، بر وظیفه‌ها و تکنیک‌های انجام آنها نیز تأکید دارد.  هر چند مبنای اصلی روش ارائه شده در این کتاب RUP است، اما دارای تفاوتهایی از قبیل جابه‌جایی، تغییر جزییات، ایجاد توالی و حذف ارتباط گرافی بین فعالیت‌ها، تغییر تعداد و محتوای محصولات کاری و بازطراحی روش انجام فعالیت‌ها است. لذا این کتاب به سه بخش «تحلیل مسأله»، «شناسایی نیازهای ذی‌نفعان» و «تعریف سیستم» در نیازمندی‌ها پایبند بوده است. تغییرات یادشده ماحصل اجرای چندین باره این فرایند در پروژه‌ها و دوره‌های تخصصی است.
باگذشت زمان، مسائلی که در تیم‌های توسعه نرم‌افزار با آنها مواجه بودیم در حال تغییر بودند و تمرکز بر حل آنها باعث فراموشی تجارب گذشته می‌گردید. فراموشی تجارب گذشته -که می‌توانست برای تیم‌های دیگر راهگشا و کاربردی باشد- نگران‌کننده بود. این کتاب تلاشی برای تدوین آموخته‌ها و انتقال آنها به خواننده علاقه‌مند است. با گذشت زمان و رشد پیچیدگی سیستم‌های نرم‌افزاری و به دنبال آن رشد پیچیدگی اجرای پروژه‌ها، لازم است اعضای تیم -بخصوص رهبران- برداشت یکسانی از موضوعات نیازمندی‌ها داشته باشند تا مذاکره و تعامل برای حلِ مسأله‌های پیچیده امکان‌پذیر باشد. اغلب دانش و آشنایی اعضای تیم‌ها با مفاهیم، تکنیک‌ها و روشهای مهندسی نیازمندی‌ها کفایت نمی‌کند. آموزش، راه طولانی و زمانبری است که اغلب در شرایط اضطرار پروژه‌ها، راه‌حل مناسبی نیست. این کتاب راه میانبری برای تحقق اهداف یادشده است.

حوزه نیازمندی‌های نرم افزاری یکی از وسیعترین حوزه‌ها در مهندسی نرم‌افزار است که استخراج، تحلیل، توصیف، تصدیق، فرایند و ماهیت تدریجیاش، مدیریت تغییرات، صفات، ردیابی و اندازهگیری نیازمندی‌ها را شامل می‌شود که در پیکره دانش مهندسی نرم افزار (Business Analysis Body of Knowledge) طرف دیگر پیکره‌دانش تحلیل کسب‌وکار دارای چارچوب مشخصی است که تحلیل سازمان، استخراج و تحلیل نیازمندی‌ها، تصدیق و ارزشیابی‌ راه حل را دربر می‌گیرد. با هدف ارائه کتابی کاربردی، ساده و کم‌حجم، تمام حوزه‌های مرتبط با مهندسی نیازمندی‌ها، مدلسازی کسب‌وکار و نکات فرایندی مربوط به آنها در کتاب آورده نشده است. امید است در کتاب‌های بعدی این مهم تحقق یابد. کتاب برای استفاده در پروژه‌های توسعه نرم‌افزار تدوین شده است، لذا دیدگاه کاربردی بر دیدگاه ادبیات حوزه‌های در آن غالب است، اما مفاهیم و اصطلاحات مورد نیاز برای کاربرد در آن گنجانده شده است.
معادل واژه‌های لاتین از لغتنامه تخصصی رایانه و فناوری اطلاعات فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگرفته شده است و برای واژه‌هایی که در این لغتنامه وجود نداشتند، معادل های فارسی برگزیده شده است.

فهرست مطالب و ادامه مقدمه

Abbas Bagheri

عباس باقری

کارشناس گروه eBPM
عباس باقری هستم کارشناس ارشد عمران ژئوتکنیک. فعال در زمینه اجرای پروژه مدیریت فرایند کسب‌وکار، مدیریت پروژه(pmbok)، بهینه سازی.
ایمیل: Bagheri@ebpm.ir
تلگرام: @ABS_ebpm_ir

اضافه کردن نظر