e‌BPM

روش کاربردی تحلیل نیازمندی‌های نرم‌افزار

اطلاعات شناسنامه‌ای کتاب

  • عنوان کتاب (به زبان فارسی): روش کاربردی تحلیل نیازمندی‌های نرم‌افزار
  •  عنوان کتاب (به زبان انگلیسی): Software Requirements Analysis
  •  نام کامل نویسنده: يوسف مهرداد بي بالان- پوياشهبازيان- مظفر ايراف
  • نام مترجم: –
  •   ناشر: صفار
  •  تعداد صفحات: ۲۶۶

مقدمه
حوزه نيازمندی‌های نرم‌افزاری يكي از مهمترين حوزه‌ها در توسعه نرم‌افزار است و با وجود پيشرفت‌های چشم‌گير، مهندسی نيازمندی‌ها جزو ضعيف‌ترين حلقه‌ها در زنجيره فعاليت‌ها مهندسی نرم‌افزار است. عموماً فرايند توسعه نرم‌افزار در شركت‌های ايرانی -كوچك يا بزرگ- با چالش‌های زيادی همراه است. گاه توسعه فارغ از اصول علمی و مهندسی انجام مي‌گردد و گاه در ورطه پيچيدگی متدولوژی‌ها فرو مي‌رود. در اين شرايط، متدولوژی به جای راهگشايی، خود گره كار است. عموماً اين دو چالش به دليل نبود برداشتی ساده اما عميق از اصول و مفاهيم مهندسی ايجاد مي‌گردند. اغلب رعايت همين اصول و مفاهيم به دور از روبرو شدن با پيچيدگي‌های متدولوژی يا اميد به پيشرفت تصادفی پروژه، آن را به سرانجامی موفق خواهد رساند. اين كتاب سعی دارد برخی از اين مفاهيم و اصول را تبيين كند. يكی ديگر از عوامل بروز چالش‌های مذكور، دشواری نگاشت و اجرای فعاليت‌های فرايندهايی چون RUP در تيم‌ها است. اين عامل باعث می‌شود كه چارچوب فكری تيم‌ها به جای وظيفه‌محوری (Task Driven) به محصول محوری ( Work Product Driven) سوق داده شود. به عنوان مثال، تيم توسعه تنها به تدوين محصول‌كاری «سند چشم‌انداز» می‌انديشد، نه به انجام مجموع‌های از وظيفه‌ها و كارها كه منجر به اين سند می‌شود. چگونگی انجام وظيفه‌ها، ترتيب اجراي آنها و تكنيك‌های مرتبط، منجر به شكل گيری چارچوبي ذهنی در تيم می‌گردد كه در روش محصول‌محوری كمرنگ است. اين كتاب در كنار معرفی محصولات كاری، بر وظيفه‌ها و تكنيك‌های انجام آنها نيز تأكيد دارد.  هر چند مبنای اصلي روش ارائه شده در اين كتاب RUP است، اما دارای تفاوتهايی از قبيل جابه‌جايی، تغيير جزييات، ايجاد توالی و حذف ارتباط گرافی بين فعاليت‌ها، تغيير تعداد و محتوای محصولات كاری و بازطراحی روش انجام فعاليت‌ها است. لذا اين كتاب به سه بخش «تحليل مسأله»، «شناسايی نيازهای ذی‌نفعان» و «تعريف سيستم» در نيازمندی‌ها پايبند بوده است. تغييرات يادشده ماحصل اجرای چندين باره اين فرايند در پروژه‌ها و دوره‌های تخصصی است.
باگذشت زمان، مسائلی كه در تيم‌های توسعه نرم‌افزار با آنها مواجه بوديم در حال تغيير بودند و تمركز بر حل آنها باعث فراموشی تجارب گذشته مي‌گرديد. فراموشی تجارب گذشته -كه می‌توانست برای تيم‌های ديگر راهگشا و كاربردی باشد- نگران‌كننده بود. اين كتاب تلاشي براي تدوين آموخته‌ها و انتقال آنها به خواننده علاقه‌مند است. با گذشت زمان و رشد پيچيدگی سيستم‌های نرم‌افزاری و به دنبال آن رشد پيچيدگی اجرای پروژه‌ها، لازم است اعضاي تيم -بخصوص رهبران- برداشت يكسانی از موضوعات نيازمندی‌ها داشته باشند تا مذاكره و تعامل براي حلِ مسأله‌های پيچيده امكان‌پذير باشد. اغلب دانش و آشنايی اعضای تيم‌ها با مفاهيم، تكنيك‌ها و روشهای مهندسی نيازمندی‌ها كفايت نمی‌كند. آموزش، راه طولانی و زمانبری است كه اغلب در شرايط اضطرار پروژه‌ها، راه‌حل مناسبی نيست. اين كتاب راه ميانبری براي تحقق اهداف يادشده است.

حوزه نيازمندی‌های نرم افزاری يكی از وسيعترين حوزه‌ها در مهندسي نرم‌افزار است كه استخراج، تحليل، توصيف، تصديق، فرايند و ماهيت تدريجياش، مديريت تغييرات، صفات، رديابی و اندازهگيری نيازمندی‌ها را شامل می‌شود كه در پيكره دانش مهندسی نرم افزار (Business Analysis Body of Knowledge) طرف ديگر پيكره‌دانش تحليل كسب‌وكار دارای چارچوب مشخصی است كه تحليل سازمان، استخراج و تحليل نيازمندی‌ها، تصديق و ارزشيابی‌ راه حل را دربر مي‌گيرد. با هدف ارائه كتابی كاربردی، ساده و كم‌حجم، تمام حوزه‌های مرتبط با مهندسی نيازمندی‌ها، مدلسازی كسب‌وكار و نكات فرايندی مربوط به آنها در كتاب آورده نشده است. اميد است در كتاب‌های بعدی اين مهم تحقق يابد. كتاب برای استفاده در پروژه‌های توسعه نرم‌افزار تدوين شده است، لذا ديدگاه كاربردی بر ديدگاه ادبيات حوزه‌های در آن غالب است، اما مفاهيم و اصطلاحات مورد نياز براي كاربرد در آن گنجانده شده است.
معادل واژه‌های لاتين از لغتنامه تخصصی رايانه و فناوری اطلاعات فرهنگستان زبان و ادب فارسي برگرفته شده است و براي واژه‌هايی كه در اين لغتنامه وجود نداشتند، معادل هاي فارسي برگزيده شده است.

فهرست مطالب و ادامه مقدمه

Abbas Bagheri

عباس باقری

کارشناس گروه eBPM
عباس باقری هستم کارشناس ارشد عمران ژئوتکنیک. فعال در زمینه اجرای پروژه مدیریت فرایند کسب‌وکار، مدیریت پروژه(pmbok)، بهینه سازی.
ایمیل: Bagheri@ebpm.ir
تلگرام: @ABS_ebpm_ir

1 نظر