جستجو کردن
بستن این جعبه جستجو.
تاريخچه ی رويكرد مديريت فرايند كسب و كار (BPM) (قسمت سوم-تاریخچه)

تاريخچه ی رويكرد مديريت فرايند كسب و كار (BPM) (قسمت سوم-تاریخچه)

فهرست مطالب :

تاريخچه‌ي رويكرد مديريت فرايند كسب‌وكار (BPM) (قسمت سوم-تاریخچه)

به منظور شناخت هر چه بهتر مديريت فرايند كسب‌وكار يا Business Process Management و آشنايي بيشتر با تاريخچه‌ي رويكرد BPM در ميان سازمان‌هاي پيش‌رو، درباره‌ي چگونگي تكامل اين رويكرد، بحث اين هفته به پيشينه‌ي رويكرد فوق تخصيص داده شده است.

نرم‌افزارهاي BPM از نظر تاريخي از ادغام دو رويكرد زير به وجود آمده‌اند.

  • رويكردهاي مديريت
  • مديريت كيفيت جامع (Total Quality Management-TQM)
  • مهندسي مجدد فرايند (Process Re-Engineering)
  • مديريت فرايند كسب‌وكار (Business Process Management-BPM)
  • و غيره
  • رويكرد نوآوري‌هاي تكنولوژي اطلاعات
  • برنامه‌ريزي منابع جامع (Enterprise Resource Planning-ERP)
  • مديريت جريان كار (Work-flow Management-WFM)
  • يكپارچگي برنامه‌هاي كاربردي (Enterprise Application Integration-EAI)
  • و غيره

رويكرد‌هاي مديريت كه اغلب از آن به عنوان «مديريت فرايند كسب‌وكار انسان محور» (Human-Centric BPM) نام برده مي‌شود، از تكامل نرم‌افزارهايي كه در اصل براي مديريت مستندات و گردش مكاتبات درون سازمان‌ها از آن‌ها استفاده شده است، به وجود آمده‌اند. اين رويكرد، پيشنيه‌اي طولاني داشته و تاريخچه‌ي آن به نيمه‌ي دوم دهه 80 ميلادي بازمي‌گردد.

در ادامه و با اضافه‌شدن همكاري اداري (Integration-Centric BPM) به نرم‌افزارهاي گردش مكاتبات و تكنولوژي مديريت گردش كار از نيمه دوم دهه‌ي 90 ميلادي، بازاري مستقل تحت عنوان نرم‌افزارهاي مديريت گردش كار پديدار گشت.

از اواسط دهه‌ي 90 با ورود تكنولوژي يكپارچه‌سازي كاربردهاي سازماني (Enterprise Application Integration-EAI)، يكپارچه‌سازي فرايندهاي مكانيزه كه منبع ديگري براي نرم‌افزارهاي BPMS به شمار مي‌رود، تحت عنوان مديريت فرايند كسب‌وكار يكپارچه‌گرا (Integration-Centric BPM) به بازار نرم‌افزار وارد شد.

مديريت فرايند کسب‌وکار شاخه‌اي از دانش در فصل مشترک مديريت (Management) و فناوري‌اطلاعات (Information Technology-IT) است، که شامل روش‌ها، تکنيک‌ها و ابزارهايي براي طراحي، نمايش، کنترل و تحليل فرايندهاي عملياتي کسب‌وکار سازمان مي‌باشد. اين فرايندها، فعاليت‌هاي بين وظيفه‌اي است كه ‌اشخاص، سيستم‌هاي اطلاعاتي و شركاي تجاري را به هم پيوند مي‌دهد.

به منظور بهبود و تسريع در مراحل انجام مدیریت فرایند کسب‌وکار در سازمان‌ها، از ابزارهاي نرم‌افزاري که مجموعه نرم‌افزاري مديريت فرايند کسب‌وکار (Business Process Management Suites-BPMS) ناميده مي‌شوند، استفاده مي‌شود. اين مجموعه‌ها با نظارت بر نحوه‌ي اجراي فرايند‌هاي كسب‌وكار در سازمان به مديران كمك مي‌كنند تا بتوانند با توجه به داده‌هاي دريافتي فرايندها را تحليل کرده و آن‌ها را تغيير دهند. اجرای مديريت فرايندهاي کسب‌وکار با كمك مجموعه نرم‌افزاري مديريت فرايندهاي کسب‌وکار، مزاياي فراواني را برای سازمان به دنبال دارد که از بین آن‌ها می‌توان به افزايش سرعت انجام فرايندهاي سازمان، كاهش خطا، كاهش هزينه، افزايش سرعت به‌روزرساني و تغييرات و كاهش لختي و افزايش چابكي عمليات اداري اشاره كرد.

با توجه به مطالب اشاره شده، مجموعه نرم‌افزاري مديريت فرايند کسب‌وکار از پیوند ابزارهای فناوري‌اطلاعات و مفاهیم مدیریتی در طول زمان ایجاد شده‌اند. شكل شماره‌ي (1) سیر زمانی این تحولات را به خوبی نشان می‌دهد.

شكل 1: سیر زمانی تحولات مفاهیم ابزار مدیریت فرایند کسب‌و‌کار و فناوری‌اطلاعات

شكل شماره‌ي (1) نشان مي‌دهد كه ابزار BPMS در حقیقت مجموعه‌ای نرم‌افزاري است، جهت مديريت فرايند کسب‌وکار كه تمام چرخه عمر فرايندهاي کسب‌وکار را پشتيباني مي‌كند. در ضمن اين ابزار قادر است تا زمينه‌ي بهبود در فرايندهاي کسب‌وکار را نيز فراهم آورد. از دیگر مشخصات مهم نرم‌افزارهای BPMS می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سادگي استفاده از ابزار، به نحوي كه هر كسي بتواند ضمن استفاده از اين ابزار موجبات بهبود را در فرايند ايجاد كند.
  • امكان استفاده برای مکانیزاسیون فرايند، در مواردی که امکان استفاده از فناوری‌اطلاعات در فرایند وجود دارد.

شكل شماره‌ي (2) پيچيدگي موجود در نرم‌افزار مدیریت فرایند کسب‌وکار را نشان مي‌دهد. پيچيدگي این نرم‌افزار به علت مديريت همزمان مجموعه‌ای از فرایندها، منابع، قوانین و ارتباطات کاری است که هر یک از آن‌ها خود ممکن است، متغیر باشد.

شكل 2: اجزاء تشکیل‌دهنده‌ي نرم‌افزارهای BPMS

پيچيدگي فرايندهاي كسب‌وكار را مي‌توان در تغيير اين فرايندها در منابع از پرسنل تا وسايل سرمايه‌اي یا مواد خام مثال زد. قوانين كاري ممكن است در زمان نامعيني خلق و پياده‌سازي شوند و این امکان وجود دارد که تعريف فعاليت‌ها سخت باشد يا نياز به زمان زيادي براي تكميل داشته باشد. از طرفی اهداف نیز ممكن است به صورت پيوسته تغيير كنند. از این‌رو وجود قابلیت‌های زیر برای یک نرم‌افزار BPMS ضروری به نظر می‌رسد:

  • مدل‌سازي: همانطور که پیش‌تر اشاره شد، نرم‌افزار BPMS بايد قابلیت تعریف فرايندهاي كاري را كه شامل كاركردهاي كاري يا فعاليت‌ها، قوانين كاري، منابع و اندازه‌هاي عملكرد است، داشته باشد. هر چه كه ‌اين موضوع قابل فهم‌تر و منعطف‌تر باشد، اطلاعات فرايند به راحتي منتقل و نگهداري مي‌شوند كه تاثير آن به صورت دقت و كاهش زمان در رسيدن به اهداف ديده مي‌شود.
  • اجرا: از دیگر قابلیت‌های لازم در یک نرم‌افزار BPMS اجرای فرایند تعریف شده است. هسته‌ي اصلي اين قابليت را موتور (Engine) فرايند انجام مي‌دهد، كه بخش پيچيده نرم‌افزاري است كه ‌از تعريف فرايندهاي كاري استفاده مي‌نمايد و آن را از طريق كاركرد‌هاي كاري دستي يا خودكار در زمان مناسب توسط منابع لازم اجرا مي‌نمايد. اين قابليت ممكن است كه با ديگر سيستم‌های نرم‌افزاري (به عنوان مثال ERP، HR، و CRM) ارتباط داشته و اطلاعات مورد نياز خود را از طريق اين سيستم‌ها تامين نمايد. در واقع موتور فرايند مكانيزمي است كه توسط آن تصميمات و سياست‌هاي مديريتي مي‌تواند، به صورت مكرر با بازبيني به صورت به‌هنگام اجرا شوند.
  • اندازه‌گيري و نظارت: اندازه‌گیری و نظارت بر عناصر موجود در فرایند از دیگر ویژگی‌هایی است که در یک نرم‌افزار BPMS باید وجود داشته باشد. در اغلب اوقات اطلاعات گران‌بهايي در هنگام اجراي يك فرايند كاري جمع‌آوري می‌شود كه از جمله آنها می‌توان به مواردی چون اندازه‌گيري هزينه هر فعاليت، اندازه‌گيري هزينه‌هاي مستقيمي كه روند صعودي دارند، زمان اجرای فرايند و تعداد دفعات اجرا اشاره كرد. اين اطلاعات كه كار جمع‌آوري ‌آن بايد توسط پايگاه داده صورت گيرد، يك ديد به‌هنگام از عملكرد كسب‌وكار به مدیران مي‌دهد. همچنين كار شناسايي خطاهاي ناخواسته نيز توسط اين سيستم صورت مي‌گيرد. در واقع اين قابليت چشم و گوش مديران فرايندهاي کسب‌وکار خواهد بود.
  • گزارش‌گيري و تحليل: قابليت مهم دیگری که بتواند داده‌ها را براي تصميم‌گيران سيستم آماده نمايد، عمل گزارش‌گيري و تحليل داده‌هاي جمع‌آوري شده است. اين تحليل مي‌تواند جهت كنترل يا اصلاح فرايندهاي ديگر انجام شود. فرايند تحليل ممكن است، شامل كارهايي باشد كه توسط يك سيستم خبره، ابزارهاي داده‌كاوي، ابزارهاي پردازش تحليل برخط (On Line Analytical Processing-OLAP) يا حتي برنامه مديريت ريسك انجام مي‌شود. در نتيجه، ‌اين ابزار به مديران توانایی مي‌دهد كه بتوانند به رويدادهاي داخلي و خارجي پاسخ دهند و به صورت مستمر به بهبود و تقويت فرایندهای كسب‌و‌كار بپردازند.

منابع و ماخذ

  • Ravesteyn, P., Versendaal, J., (2012), success factors of business process management systems implementation, Proceeding of the 18th Australasian conference on information systems (ACIS)
  • Ravesteyn, P., (2007), A study into the Critical success factors when implementing business process management systems, 2 November
  • Hill, J.B.; Sinur, J., (2009), Magic quadrant for business process management suits, Gartner, [Online] Available at: http://www.5acts.com.br/br/download/pdf/gartnerMQ_BPMS_2006.pdf
  • Melenovsky, M. J., Sinur, J., Hill, J. B., McCoy D. W., (2005), Business process management: Preparing for the process-managed organization, [Online] Available at: http://www.gartner.com/
  • Melenovsky, M. J., Sinur, J., (2006), BPM Maturity Model identifies six phases for successful BPM adoption, Gartner

eBPM در شبکه های اجتماعی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *