دو سال پس از راه اندازی پایگاه اینترنتی BPTrends و انتشار کتاب پر فروش پاول هارمن یعنی Business Process Change ، این پایگاه اولین مطالعه بازار را در سال ۲۰۰۵ انجام داد. این گزارش‌ها به صورت رایگان برای اعضاء و خوانندگان سایت BPTrends در دسترس است. گزارش های مذکور شامل خلاصه ای از اطلاعات بیش از ۱۰۰ نفر از پاسخ دهندگان است که در ماه‌های سپتامبر و اکتبر ۲۰۱۵، در این نظرسنجی شرکت کرده اند. این گزارش پاسخ ها را تجزیه و تحلیل و آنها را با پاسخ های پنج پژوهش های قبلی بازار که در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۷، ۲۰۰۹، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۳ برگزار شد، مقایسه می‌کند. BPTrends امیدوار است که این تحقیقات، ترازیابی‌هایی فراهم کند که جامعه مدیریت فرایند کسب‌وکار (BPM) بتواند از آنها بعنوان معیاری برای اندازه گیری تحول BPM استفاده کند.

داده های ۲۰۱۶ (BPTrends)

•  ۸٪: مهارت‌های موردنیاز برای هیچ‌کدام (۰٪) از فرآیندها تعریف و مستند نشده اند (سطح ۱ بلوغ CMMI)
• ۴۷٪: گاهاً (۱ تا ۳۰٪) از فرآیندها تعریف و مستند شده اند (سطح ۲)
•  ۲۸٪: اغلب (۳۱ تا ۶۰٪) از فرآیندها تعریف و مستند شده‌ اند (سطح ۳)
• ۱۴٪: اکثراً (۶۱ تا ۹۹٪) از فرآیندها تعریف و مستند شده اند (سطح ۴)
•  ۳٪: تمامی (۱۰۰٪) فرآیندها تعریف و مستند شده اند (سطح ۵)

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
داده های بروز ۲۰۲۵ (Gartner & APQC)
با توجه به توقف گزارش های منظم BPTrends پس از ۲۰۲۰، وضعیت جدید بر اساس گزارش های معتبر جهانی بروزرسانی شده است. این داده‌ها از مدل‌های بلوغ BPM مانند Gartner و APQC استخراج شده اند، که بر مهارت های فرآیندمحور و مستندسازی تمرکز دارند. پیشرفت کلی در ادغام مهارت ها با ابزارهای دیجیتال (مانند AI و BPMN) مشاهده شده، اما چالش هایی مانند شکاف مهارتی (۶۰٪ متخصصان BPMN را متوسط ارزیابی می‌کنند) همچنان وجود دارد:

•  ۵٪: مهارت های موردنیاز برای هیچ کدام (۰٪) از فرآیندها تعریف و مستند نشده اند (کاهش از ۸٪ در ۲۰۱۶؛ شامل سازمان هایی که در مرحله “شناخت ناکارآمدی‌ها” هستند و فاقد هرگونه مستندسازی پایه ای).
•  ۴۰٪: گاهاً (۱ تا ۳۰٪) از فرآیندها تعریف و مستند شده اند (کاهش از ۴۷٪ در ۲۰۱۶؛ به دلیل حرکت به سمت مستندسازی اولیه با ابزارهای BPMN و تمرکز بر آموزش پایه).
•  ۳۰٪: اغلب (۳۱ تا ۶۰٪) از فرآیندها تعریف و مستند شده اند (افزایش جزئی ۲٪ نسبت به ۲۰۱۶؛ مرتبط با مراحل “آگاهی از فرآیند” و استفاده از مدل‌های استاندارد مانند BPMN 2.0 برای مستندسازی وظایف).
•  ۱۸٪: اکثراً (۶۱ تا ۹۹٪) از فرآیندها تعریف و مستند شده‌اند (افزایش ۴٪ نسبت به ۲۰۱۶؛ نتیجه ادغام مهارت‌ها در governance و ابزارهای اتوماسیون برای پوشش گسترده‌تر فرآیندها)
•  ۷٪: تمامی (۱۰۰٪) فرآیندها تعریف و مستند شده اند (افزایش ۴٪ نسبت به ۲۰۱۶؛ محدود به سازمان‌های پیشرو با بلوغ بالا، که مهارت‌ها را با AI و hyperautomation هم‌راستا کرده اند)

………………………………………………………………………………………………………………………………………………

روند کلی (۲۰۲۵)

• ۵۵٪ سازمان ها اکنون مهارت های فرآیندمحور را در سطح سازمانی مستند کرده اند (افزایش از ~۴۵٪ در ۲۰۱۶، بر اساس APQC BPM Maturity Benchmarks).
  میانگین مستندسازی مهارت‌ها: حدود ۴۵٪ از فرآیندهای اصلی (در مقایسه با ~۳۵٪ در ۲۰۱۶).
• ۴۵٪ سازمان ها هنوز به بلوغ کامل (end-to-end) در تعریف مهارت‌ها نرسیده اند، با چالش اصلی شکاف مهارتی و عدم ادغام با فناوری های نوین (مانند GenAI برای تولید مستندات).
  روند مثبت: تمرکز بر مهارت های ترکیبی (تحلیلی، فنی و تحول آفرین) برای BPM، با رشد ۱۸.۶٪ بازار BPM تا ۲۰۳۲.

⬅️ منابع:
The State of Business Process Management ۲۰۱۶، Paul Harmon (BPTrends)
Gartner BPM Maturity Model: Six Phases for Successful BPM Adoption، ۲۰۲۴
APQC Business Process Management Maturity Benchmarks، ۲۰۲۵
BPM Skills in 2024، BPM Tips & PrimeBPM